vvnk_hoofd

Kunstenaars & fabrieken

Korte beschrijvingen

De hieronder vermelde kunstenaars en fabrieken worden beschreven in de publicatie 'Vernieuwing & Bezinning'. Deze is in 2004 uitgegeven door het Drents Museum en Waanders Uitgevers (sinds enkele jaren WBOOKS) in samenwerking met de SSK 1900 en de financiële steun van de VVNK 1900. De beschrijvingen zijn met toestemming overgenomen uit deze publicatie. Auteur: Jan Jaap Heij, (inmiddels oud-)conservator Drents Museum.
Deze beschrijvingen worden in de loop van de tijd aangevuld met korte monografiën over kunstenaars die niet in deze publicatie beschreven zijn.

De totale lijst met kunstenaars is als pdf document te openen en op te slaan.

Raadpleeg alfabetische namenlijst of afbeeldingenlijst of zoek met 1 woord in

kunstenaarslijst kunstenaarsbeschrijving

namenlijst | afbeeldingenlijst

Beschrijving per kunstenaar/fabriek

vorige | volgende

Dit artikel (van de hand van Jan Jaap Heij) is met toestemming van de rechthebbenden (Drents Museum en uitgever WBOOKS BV) ontleend aan het boek 'Vernieuwing & Bezinning' dat niet meer zal worden herdrukt.

47. Gispen, Willem Hendrik
(Amsterdam 1890 - 1981 Den Haag)
ontwerper van smeedwerk, meubels, lampen en metalen sier- en gebruiksvoorwerpen, architect, graficus
Gispen, die de zoon was van een tabakshandelaar, werd aanvankelijk opgeleid tot leraar Frans, maar na enkele jaren les gegeven te hebben in Engeland, waar hij kennis maakte met de ideeën van John Ruskin en William Morris, besloot hij architect te worden. Hij keerde in 1912 terug naar Nederland en schreef zich in aan de Rotterdamse academie, waar architect Willem Kromhout een van zijn leermeesters was. In 1916 werd hij ontwerper in een fabriek voor smeedwerk, waar hij echter na enkele maanden onenigheid kreeg. Daarop besloot hij voor zichzelf te beginnen, nam met geleend geld een kleine smederij in Rotterdam over en startte met twee assistenten de firma W.H. Gispen & Co.
Aanvankelijk legde Gispen zich toe op het vervaardigen van siersmeedwerk voor gebouwen (met name hekwerken en balustrades), waarvoor hij al gauw de nodige opdrachten kreeg, onder meer van Kromhout. Nadat hij zijn firma in 1917 had uitgebreid begon hij ook huisraad in serie te produceren, vooral lampen, klokken en kachels. Daarnaast ontwierp hij ook af en toe meubilair en betimmeringen, waarvan een deel werd uitgevoerd door de L.O.V.-fabriek in Oosterbeek. De stijl van zijn ontwerpen, die in het begin nog druk en expressief was, in de trant van de Amsterdamse School, werd in de loop van de jaren '20, mede door zijn contacten met de kunstenaars uit de Stijl-groep en door zijn kennismaking met de ideeën van Le Corbusier, steeds strakker en zakelijker. Veel succes oogstte hij met zijn serie 'GISO-lampen': wand- en hanglampen en plafonniers, uitgevoerd in glas en verchroomd metaal, die met hun strakke, puur functionele vormen tot de modernste lampen behoorden die op dat moment (de eerste dateren uit 1926) in Nederland gemaakt werden.
Rond 1930 werd het assortiment van de fabriek verder verbreed, nu met (kantoor)meubelen van metalen buizen en plaatstaal, waarmee hij alweer voorop liep. De ontwerpen kwamen echter steeds meer van andere kunstenaars dan Gispen zelf. Ondanks de economische recessie liep de verkoop van deze nieuwe producten zo goed, dat de fabriek vanwege ruimtegebrek in 1934 naar Culemborg verhuisde (waar hij nog steeds staat). Na de Tweede Wereldoorlog trok Gispen zich terug uit de leiding van zijn bedrijf. Hij nam nu meer tijd voor het schrijven over interieurkunst - wat hij overigens ook voor de oorlog al regelmatig had gedaan - en voor zijn activiteiten binnen de BKI (zie hierover blz. 00), waarvan hij tot 1950 voorzitter was. In 1953 richtte hij samen met anderen een tweede meubel- en lampenfabriek op, 'Kemba', waarvoor hij ontwerpen maakte waarin kleur een grotere rol speelde. Na circa 1960 hield hij langzamerhand op met ontwerpen; hij ging etsen leren aan de Haagse academie en legde zich de laatste jaren van zijn leven geheel toe op het maken van grafiek.


vorige | volgende


View Vereniging Vrienden Nieuwe Kunst 1900 - LinkedIn Group

wijzig lettergrootte

 


koning

Konings Kunst
van Parijs tot de Veluwe,
(auteur Elizabeth Yates)
Schaffelaarsreeks nr. 45,
Uitgave Koninklijke BDU Uitgevers B.V., Barneveld, 2008

essers

Bernard Essers
1893-1945

(auteurs Piet Spijk &
Annemarie Timmer)
Uitgave Drents Museum en Waanders Uitgevers, 2008

moulyn_pub

Simon Moulijn
1866-1948

(auteurs Erik Ariëns Kappers,
Maarten Bunt,
Jan Jaap Heij)
Uitgave Drents Museum, Dordrechts Museum, Goltziusmuseum,
1979