vvnk_hoofd

Kunstenaars & fabrieken

Korte beschrijvingen

De hieronder vermelde kunstenaars en fabrieken worden beschreven in de publicatie 'Vernieuwing & Bezinning'. Deze is in 2004 uitgegeven door het Drents Museum en Waanders Uitgevers (sinds enkele jaren WBOOKS) in samenwerking met de SSK 1900 en de financiële steun van de VVNK 1900. De beschrijvingen zijn met toestemming overgenomen uit deze publicatie. Auteur: Jan Jaap Heij, (inmiddels oud-)conservator Drents Museum.
Deze beschrijvingen worden in de loop van de tijd aangevuld met korte monografiën over kunstenaars die niet in deze publicatie beschreven zijn.

De totale lijst met kunstenaars is als pdf document te openen en op te slaan.

Raadpleeg alfabetische namenlijst of afbeeldingenlijst of zoek met 1 woord in

kunstenaarslijst kunstenaarsbeschrijving

namenlijst | afbeeldingenlijst

Beschrijving per kunstenaar/fabriek

vorige | volgende

Dit artikel (van de hand van Jan Jaap Heij) is met toestemming van de rechthebbenden (Drents Museum en uitgever WBOOKS BV) ontleend aan het boek 'Vernieuwing & Bezinning' dat niet meer zal worden herdrukt.

117. Schilling, Johannes Hendrik Eduard (Henk)
(Delft 1893 - 1942 Arnhem)
glazenier, graficus, reclameontwerper, schilder
Schilling werd geboren in een streng gereformeerd gezin, waarin weinig waardering voor beeldende kunst bestond. Al toonde hij reeds vroeg veel belangstelling en aanleg voor tekenen, van een opleiding in die richting kon geen sprake zijn. Wel mocht hij leerjongen worden op een huisschildersbedrijf en van daaruit wist hij in 1905 een betrekking te krijgen op het bekende Delftse atelier voor glas-in-lood-ramen "t Prinsenhof' van Jan Schouten, waar Adolf le Comte hoofdontwerper was. In 1909 verruilde hij dit atelier voor de glasfabriek van J.J.B.J. Bouvy in Dordrecht, waar hij kennis maakte met Albert Plasschaert*, en toen deze in 1913 in Rotterdam voor zichzelf begon, kwam Schilling bij hem werken. In 1915 zette hij vervolgens een eigen glazeniersatelier op, maar de opdrachten kwamen slechts mondjesmaat binnen. Omdat hij daarnaast op allerlei andere terreinen werk aanpakte, wist hij toch het hoofd boven water te houden. Zo ontwierp hij voor diverse Haagse bedrijven reclame- en verpakkingsmateriaal in een hoekige, Amsterdamse School-achtige stijl en schilderde hij portretten.
In 1916 had hij een onverwachte meevaller door het winnen van een geldprijs met een tafereel van Lot en zijn dochters, geschilderd op een eternietplaat (een materiaal dat hij vaker gebruikte). Hierdoor werd hij in staat gesteld zich in te schrijven aan de Rotterdamse academie, waar hij o.a. les kreeg van Jac. Jongert en Simon Moulijn. Van deze laatste leerde hij lithograferen en dat resulteerde in de jaren hierna in een reeks litho's met (vaak moeilijk te interpreteren) symbolistische voorstellingen die een nadrukkelijke, expressionistische stilering laten zien. In een vergelijkbare stijl maakte hij ook een aantal schilderijen met caseïneverf op eternietplaten. Na het verlaten van de academie werkte hij enige tijd als tekenaar voor binnenhuisarchitect en grafisch ontwerper N.P. de Koo (1881-1961) en als ontwerper voor een firma die lampenkappen en lichtreclames fabriceerde. In 1923 verhuisde hij naar Voorburg en vestigde zich hier opnieuw als zelfstandig glazenier. Nu met meer succes, ook al bleef het ontwerpen van reclame en verpakkingen voor een welkome bijverdienste zorgen. Pas nadat hij in 1929 leraar was geworden aan de kunstnijverheidsafdeling van de academie 'Kunstoefening' in Arnhem, kon hij met dit soort nevenwerkzaamheden ophouden.
Na zijn moeizame beginjaren is Schilling uiteindelijk een zeer productief glazenier geworden. Hij ontwierp ramen voor zowel religieuze als profane gebouwen door heel Nederland, waaronder Hotel Brittania te Vlissingen (1925), het gebouw van de bank Heldring & Pierson in Den Haag (1928), de Grote Kerk van Goes (1929/30), de Doopsgezinde kerk in Groningen (1931), de Neder-Veluwe-Kliniek in Wolfheze (1934/35), de Lutherse Kerk in Woerden (1938) en de Remonstrantse kerk in Arnhem (1942). Terwijl hij aan dit laatste project bezig was, overleed hij op nog maar 49-jarige leeftijd.
Bij de Slag om Arnhem in 1944 is Schillings atelier door brand verwoest, maar zijn kinderen hebben toch het een en ander van zijn nalatenschap weten te redden.


vorige | volgende


View Vereniging Vrienden Nieuwe Kunst 1900 - LinkedIn Group

wijzig lettergrootte

 


koning

Konings Kunst
van Parijs tot de Veluwe,
(auteur Elizabeth Yates)
Schaffelaarsreeks nr. 45,
Uitgave Koninklijke BDU Uitgevers B.V., Barneveld, 2008

essers

Bernard Essers
1893-1945

(auteurs Piet Spijk &
Annemarie Timmer)
Uitgave Drents Museum en Waanders Uitgevers, 2008

moulyn_pub

Simon Moulijn
1866-1948

(auteurs Erik Ariëns Kappers,
Maarten Bunt,
Jan Jaap Heij)
Uitgave Drents Museum, Dordrechts Museum, Goltziusmuseum,
1979